Wybity ząb – czy da się go uratować?

Wybity ząb to jedna z tych sytuacji, które wywołują duży stres i wymagają szybkiej reakcji. Dobra wiadomość jest taka, że w wielu przypadkach ząb stały można uratować. Kluczowe znaczenie ma jednak czas oraz to, co zrobimy bezpośrednio po urazie.

Dlatego warto wiedzieć, jak postępować, gdy dojdzie do całkowitego wybicia zęba – na boisku, podczas jazdy na rowerze, po upadku czy w wyniku innego urazu.

Kiedy wybity ząb można uratować?

Jeśli ząb wypadł całkowicie z zębodołu, w wielu przypadkach możliwe jest jego ponowne umieszczenie, czyli replantacja. Największe szanse powodzenia są wtedy, gdy Pacjent jak najszybciej trafi do gabinetu stomatologicznego.

Najlepiej, jeśli pomoc zostanie udzielona w ciągu 30-60 minut od urazu. Im krótszy czas przebywania zęba poza zębodołem, tym większa szansa na powodzenie leczenia.

Co zrobić od razu po wybiciu zęba?

W przypadku wybicia zęba stałego liczy się szybkie i prawidłowe działanie.

1. Znajdź ząb i chwyć go za koronę

Ząb należy podnieść, trzymając go wyłącznie za koronę, czyli część widoczną normalnie w jamie ustnej.

Nie powinno się dotykać korzenia, ponieważ na jego powierzchni znajdują się delikatne komórki, które mają duże znaczenie dla powodzenia replantacji.

2. Jeśli ząb jest zabrudzony – delikatnie go opłucz

Jeśli na zębie znajdują się zabrudzenia, można go bardzo delikatnie opłukać, najlepiej w soli fizjologicznej lub mleku.

Nie należy:

  • szorować zęba,
  • wycierać go chusteczką,
  • dezynfekować alkoholem,
  • czyścić szczoteczką.

Takie działania mogą uszkodzić jego powierzchnię i zmniejszyć szanse na uratowanie zęba.

3. Jeśli to możliwe – włóż ząb z powrotem do zębodołu

Jeśli wybity został ząb stały i sytuacja na to pozwala, można delikatnie umieścić go z powrotem w zębodole, ustawiając go we właściwej pozycji. Następnie warto ostrożnie zagryźć gazik lub czystą chusteczkę, aby pomóc utrzymać ząb na miejscu do czasu dotarcia do stomatologa.

4. Jeśli nie da się włożyć zęba – przechowuj go w odpowiedni sposób

Jeśli ponowne umieszczenie zęba nie jest możliwe, trzeba zadbać o jego właściwe przechowywanie do czasu wizyty u stomatologa.

Najlepiej przechowywać go w:

  • mleku,
  • soli fizjologicznej,
  • specjalnym płynie do przechowywania zębów, jeśli jest dostępny,
  • ewentualnie w jamie ustnej, np. pod językiem lub między policzkiem a dziąsłem – tylko u osoby przytomnej i takiej, która nie połknie zęba.

Czego nie robić?

W przypadku wybitego zęba bardzo ważne jest, aby unikać błędów, które mogą zmniejszyć szanse na jego uratowanie.

Nie należy:

  • trzymać zęba na sucho,
  • owijać go w chusteczkę lub gazę,
  • myć go mydłem,
  • dotykać korzenia,
  • zwlekać z wizytą u stomatologa.

Najgorsze, co można zrobić, to odłożyć reakcję na później. W tej sytuacji każda minuta ma znaczenie.

Czy każdy wybity ząb można ponownie wszczepić?

Niestety nie w każdym przypadku będzie to możliwe. Powodzenie zależy m.in. od:

  • czasu, jaki upłynął od urazu,
  • sposobu przechowywania zęba,
  • stopnia uszkodzenia tkanek,
  • wieku Pacjenta,
  • stanu zęba i otaczających go struktur.

Im szybciej Pacjent trafi do gabinetu i im lepiej zabezpieczony będzie ząb, tym większe są szanse na jego uratowanie.

Co zrobi stomatolog po urazie?

Po zgłoszeniu się do gabinetu lekarz oceni stan zęba, zębodołu i otaczających tkanek. W zależności od sytuacji może:

  • ponownie umieścić ząb w zębodole,
  • ustabilizować go specjalnym unieruchomieniem,
  • zlecić kontrolne zdjęcie RTG,
  • omówić dalsze etapy leczenia i kontroli.

Po takim urazie konieczna jest dalsza obserwacja, ponieważ nawet prawidłowo zaopatrzony ząb wymaga kontroli.

Wybity ząb – podsumowanie

Wybity ząb stały często można uratować, ale kluczowe są czas i właściwe postępowanie. Ząb należy chwycić za koronę, delikatnie opłukać tylko w razie potrzeby, spróbować umieścić go z powrotem w zębodole albo przechowywać w mleku lub soli fizjologicznej.

Najważniejsze jest jednak to, by jak najszybciej zgłosić się do stomatologa.

Jeśli dojdzie do urazu zęba, nie warto czekać. Szybka reakcja naprawdę może uratować uśmiech.